-Hoş geldiniz Nil Hanım. Çiftliğinizin hikâyesini anlatır mısınız?
Hoş buldum. Çiftliğimizin adı “Kurtyeri Üretim ve İşletme Kooperatifi”. Bizim şu anda 9 haneden oluşan bir Ekoköyümüz var. Ben ve oğlum Kocaeli Kandıra’da bulunan Kurtyeri’ de ormanın içindeki, arazimizi 2013 senesinde aldık. Elektriği, suyu ve yolu olmayan bu araziyi bulunca ‘işte tam aradığımız arazi bu dedik’ ve bizim hikâyemiz başladı…
-2013’te ekoköyü kurmaya nereden başladınız?
Oğlum mimar Emir Drahşan, ben de tasarım, iç mimarlık yapan, her zaman iş hayatının içinde olan birisi olarak, elele verip kolları sıvadık. Mimarlık ve şehircilik okumuş olan oğlum köy projeleri, kırsal otel projeleri, dağ oteli villa projelerine imza atıyordu. Tabi ki kendi arazilerimizin de projesini çizdi. 2016 senesinde arazide çalışıp bu köyü kurduk. Her türlü sorunu birlikte çözerek köyümüzü oluşturduk.
-Finansal konularda destekçileriniz var mıydı?
Köyümüzü kurarken ekip ve finansal gücün de çok önemli olduğunun farkındaydık. Bu yolu çok iyi anlaşabileceğimize inandığımız dostlarımızla, devam ettik. 8 aile ile birlikte bu yolu yürüdük.
Bugün çok büyük bir aile olduk.
-Zor bir araziyi dönüştürdünüz. Vazgeçmek istemediniz mi?
Elektriğimiz yoktu, suyumuz yoktu, toprağımız taşlıktı. Ama etrafımızda orman var mutlaka başaracağımızdan çok emindik! Kolay değildi tabi ki… Ama mücadeleci bir kimliğimiz vardı ve bence başarılı da olduk. Burada yaşayan dostlarımız çeşitli iş kollarına sahipler, işleri nedeniyle buraya sık gelemeseler de, güçleri ile daima yanımızdalar. Fırsat buldukça da geliyorlar. Bu arada oğlum mesleğine devam ediyor.
-Siz bu işe başladığınızda tarımı bilmediğinizi belirtmiştiniz. Bugün geldiğiniz noktayı değerlendirir misiniz?
Açıkçası tarımı bilmiyordum ama tarımı iyi bilen ortağımız Sema Germen ile birlikte bütün işleri beraberce organize ettik ve ediyoruz. Bu bir ekip işi burada bizimle birlikte çalışan 3 kişilik yardımcı ailemiz de var, böylece 9 hane olduk. Dışarıdan yardım almadan kendi içimizde sorunlarımızı çözmeye çalışıyoruz. Kendi gübremizi de kendimiz yapıyoruz.
-Ekolojik bir köy kurmak zor mu?
EKOLOJİK, bir köy kurmak ve devam ettirmek gerçekten kolay değil. Çok sabırlı, fedakarlık yapabilen, özetle bu anlayışı benimsemiş kişiler olması gerekiyordu. Dolayısıyla biz bu konuda çok şanslıydık ( daha doğrusu ortaklarımızı seçerken oğlum ve ben çok özen gösterdik ). Sizin nezdinizde buradan bütün Kurtyeri Ekoköy ortaklarımıza çok çok teşekkür etmek istiyorum… Ekoköyde; hem organik tarım hem hayvancılık hem tavukçuluk hem de meyve ağaçları bulunmakta. Toprakla uğraşmak, ürün ve verim alabilmek ve bu sistemde mücadele etmek çok kolay bir şey değil…
-Vazgeçmek zorunda kaldığınız faaliyetler oldu mu?
Büyük baş hayvancılığını bırakmak zorunda kaldık. Daha önce çalışan personellerimiz ile bu iş kolay olmadı, zorlandık ve seçim yapmak zorunda kaldık. Meyve ağaçlarında da çok başarılı değiliz. Ama organik tarım ve tavukçulukta başarılı olduğumuzu söyleyebilirim. Ama tabi ki mücadeleye hep devam… Meyve konusunda daha yapmamız gereken çalışmalar var. Organik fındıklarımızdan güzel ürünler alıyoruz. Ama tabi ki iklim şartlarından bütün çiftçiler gibi biz de etkileniyoruz.
-Bugün geldiğiniz noktayı değerlendirir misiniz?
Bugün KURTYERİ EKOKÖYÜ Üretim ve İşletme Kooperatifi de olarak yolumuza devam ediyoruz. Bu bizim için önemli bir başarı. Benim de çok inatçı bir kişiliğimi düşünecek olursak her zaman yılmak yok yola devam… Hala gidecek çok yolumuz var…
-Teşekkür ederim Nil Hanım.
-Neden biochar ile ilgilenmeye başladınız?
Benim biocharla tanışmam, aslında emeklilik hayaliyle aldığım bir bahçede başladı. 2019 yılında bu bahçenin toprağını işlemek istediğimde, bel küreğini toprağa bir türlü saplayamadığımı gördüm. “Bu toprağı nasıl ıslah edebilirim?” sorusu, benim için bütün bu yolculuğun başlangıcı oldu.
İlk zamanlarda adının biochar olduğunu bile bilmeden, ormandan gelen organik artıklarla birlikte kullandığım bu malzemenin toprağımda iyileşme sağladığını gözlemledim. Daha sonra biochar kavramıyla tanışınca, bahçemde edindiğim deneyimin bilimsel yönünü öğrenmeye başladım. Ders aldığım hocalarımın da desteğiyle bu alanda kendimi geliştirdim; biocharın tanıtımını ve satışını profesyonel olarak sürdürdüm.
Üreticilerle tanıştıkça meselenin kendi bahçemin çok ötesinde olduğunu gördüm. Toprağını iyileştirmek isteyen çiftçilerin de biochar üretenlerin de doğru bilgiye, iş birliğine ve ortak bir dayanışma ortamına ihtiyacı vardı. Bu ihtiyaçtan hareketle, girişimlerim sonucunda 19 Ağustos 2026’da Biochar Biyokarbon Üreticileri Derneğini kurduk.
Bugün bu mücadeleyi derneğimiz çatısı altında sürdürüyoruz. Bir bahçenin toprağını iyileştirmek için çıktığım yol, zamanla daha fazla üreticiye ulaşma ve ülkemizin topraklarına katkı sağlama sorumluluğuna dönüştü.
-Biochar ne demek?
Biochar, Türkçede biyokömür olarak adlandırılan, biyokütlenin oksijenin çok sınırlı olduğu bir ortamda ısıtılmasıyla elde edilen, karbon bakımından zengin bir malzemedir. Bu işleme “piroliz” diyoruz. Budama dalları, ceviz ve fındık kabukları, pirinç kavuzu gibi farklı tarımsal artıklar uygun üretim koşullarında biochara dönüştürülebilir.
Görünüşü kömüre benzese de tarımsal kullanımda amaç onu yakmak değil, özelliklerinden yararlanarak toprağı iyileştirmektir. Bu nedenle her kömürün toprağa uygulanabilecek biochar olduğunu söyleyemeyiz.
-Toprağa nasıl bir faydası var?
Biocharın gözenekli yapısını, çok küçük boşluklardan oluşan bir sünger gibi düşünebiliriz. Uygun koşullarda toprağın su tutmasına ve bazı besin maddelerinin yıkanarak kaybolmasının azalmasına yardımcı olabilir. Toprak yapısını iyileştirebilir ve yararlı mikroorganizmalar için yaşam alanları sağlayabilir.
Ancak etkisi her toprakta aynı değildir. Kullanılan hammaddenin, üretim koşullarının, uygulama miktarının ve toprağın özelliklerinin sonucu belirlediğini unutmamak gerekir. Biocharı, toprağın ihtiyacına göre seçilmesi gereken bir toprak iyileştirici olarak değerlendiriyoruz.
-Dünyada nasıl kullanılıyor?
Dünyada biochar; tarla ve bahçe topraklarının iyileştirilmesinde, kompostla birlikte ve yetiştirme ortamlarına katılarak kullanılıyor. Kompost, gübre veya diğer organik materyallerle bir araya getirilmesi, tarımsal uygulamaların önemli bir parçası.
Bir başka kullanım amacı da karbonun uzun süre depolanması. Bitkilerin atmosferden aldığı karbonun bir bölümü biochara dönüştürülerek daha dayanıklı bir yapıda tutulabiliyor. Bunun iklim açısından gerçek katkısı ise hammaddenin kaynağına, üretim sürecine ve son kullanımına bağlı.
-Çiftçiler neden biochar kullanmalı?
Çiftçiler açısından biocharı değerlendirmenin temel nedeni, toprağın uzun vadeli üretim gücünü destekleme potansiyeli. Özellikle suyu ve besin maddelerini tutmakta zorlanan topraklarda yararlı olabilir. Doğru uygulandığında sulama ve gübrelemeden alınan faydayı artırmaya yardımcı olabilir.
Ama “Her çiftçi mutlaka kullanmalı” ya da “Şu kadar verim artışı sağlar” demek doğru olmaz. Önce toprak analizi yapılmalı, kullanılacak ürünün özellikleri bilinmeli ve küçük bir alanda karşılaştırmalı deneme gerçekleştirilmeli. Çiftçi, kendi koşullarında gördüğü sonuç ve maliyet üzerinden karar vermeli.
-Dernekten bahseder misiniz?
Biochar Üreticileri Derneği olarak amacımız, biocharın ülkemizde doğru tanınmasına, güvenilir biçimde üretilmesine ve bilinçli kullanılmasına katkı sağlamak. Üreticiler, çiftçiler, araştırmacılar ve üniversiteler arasında bilgi ve iş birliği bağları kurmayı hedefliyoruz.
Bizim için yalnızca kullanımın yaygınlaşması yeterli değil; doğru ürünün, doğru toprakta, doğru yöntemle kullanılması önemli. Eğitimler, saha denemeleri ve bilimsel iş birlikleriyle bu yaklaşımı geliştirmek istiyoruz. Tarımsal artıkların değerlendirilmesini, toprak sağlığını ve sürdürülebilir üretimi birlikte ele alıyoruz.
-Biochar çiftçilere nasıl ulaşıyor?
Biochar, üreticilerden doğrudan temin edilebildiği gibi kompost veya toprak iyileştirici karışımların içinde de çiftçilere ulaşabiliyor. Yerel üretim ve kooperatif iş birlikleri de değerlendirilebilecek modeller arasında.
Burada önemli olan yalnızca ürüne ulaşmak değil, ürünle birlikte doğru uygulama bilgisinin de çiftçiye ulaşması. Çiftçi; biocharın hangi hammaddeden üretildiğini, analiz sonuçlarını ve kendi toprağı için nasıl kullanılacağını bilmeli. Dernek olarak hedefimiz, üreticiyle çiftçi arasındaki bu bilgi bağının güçlenmesine katkı sağlamak
-Biochar hakkında neleri mutlaka bilmeliyiz?
Öncelikle her siyah, kömürleşmiş malzeme biochar değildir. Tarımda kullanılacak ürünün hammaddesi ve üretim koşulları bilinmeli; ağır metaller ve üretim sırasında oluşabilecek zararlı bileşikler açısından uygunluğu analizlerle doğrulanmalı.
İkincisi, biochar tek başına bütün besin ihtiyacını karşılayan bir gübre değildir. Kompost veya uygun besin kaynaklarıyla önceden karıştırılarak hazırlanması, yani “şarj edilmesi”, uygulamaya bağlı olarak yararlı olabilir. Her toprağa aynı miktarda uygulanmaz; toprağın pH’ı, tuzluluğu ve yetiştirilen bitki dikkate alınmalı.
Son olarak, biochar bir mucize ürün olarak görülmemeli. Doğru üretildiğinde ve bilinçli kullanıldığında sürdürülebilir tarımın değerli araçlarından biri olabilir. Bizim vermek istediğimiz temel mesaj şu: Tarımsal artıkları değerlendirirken toprağın geleceğine de yatırım yapabiliriz.
-Toprağın Geleceği İçin Birlikte
Tarımsal artıkları doğru yöntemlerle biochara dönüştürerek hem bu kaynakları değerlendirebilir hem de toprağımızın suyu ve besin maddelerini daha iyi tutmasına katkı sağlayabiliriz. Biochar Biyokarbon Üreticileri Derneği olarak çağrımız, bu potansiyeli doğru bilgi, güvenilir üretim ve iş birliğiyle ülkemiz tarımına kazandırmak için birlikte hareket etmektir.
Telefon: 0554 832 33 25
E-Posta: umit@biochar.org.tr – info@biochar.org.tr
Web Sitesi: www.biochar.org.tr – www.prechar.com
Linkedin: https://www.linkedin.com/company/144766933
Youtube: https://www.youtube.com/@PreCharTurkiye